Deutsche Sachen – Lektion Eins

İpuçları ve notlar

İsimler

Almancada bütün isimler büyük harfle başlar. Mesela “Benim adım” demek için “mein Name”, ya da “bir elma” demek için “ein Apfel” diyoruz. Bu aslında bir cümledeki isim leri görmeniz için de kolaylık sağlar.

Dilbilgisi açısından cinsiyetler

Almancada isimler eril, dişil ya da nötr olarak kategorilere ayrılır. Mesela “Frau” (kadın) dişil, “Mann” (erkek) eril, ve “çocuk” nötr. Fakat dilbilgisi açısından cinsiyet her zaman gerçek cinsiyetle uyuşmayabilir. Mesela “ Mädchen” (kız çocuğu) nötr bir isimdir (das Mädchen). Her ismi cinsiyetiyle beraber öğrenmek çok önemlidir! Sonradan öğrenmeye çalışmak çok zordur ve bazen kelimelerin anlamları cinsiyetlerine göre değişebilir.

Genel olarak, belirtli harfitarif “die” (İngilizcedeki “the” gibi) ve belirsiz harfitarif “eine” (İngilizcedeki a/an gibi) dişil isimler için, “der” ve “ein” eril isimler için, “das” ve “ein” is nötr isimler için kullanılır. Örneğin “die Frau,” “der Mann,” ve “das Kind.” Fakat Almanca cümlelerde ismin hallerine göre harfitarifler de değişir. Bu konular ilerideki becerilerde işlenecek.

eril nötr dişil
belirsiz ein Mann ein Mädchen eine Frau
belirli der Mann das Mädchen die Frau

sein (olmak) fiilinin çekimi

“sein” (olmak) gibi bazı fiiller tamamen düzensizdir ve çekimleri ezberlenmek zorundadır:

Almanca Türkçe
ich bin Ben …m
du bist sen …sin
er ist o (eril) …dir
sie ist o (dişil) …dir
es ist o (nötr) …dir
wir sind biz …iz
ihr seid siz (çoğul, resmi değil) …siniz
sie sind onlar …dirler
Sie sind siz (resmi) …siniz

Almancada Çoğullar – İsmin yalın hali

Türkçede bir ismi çoğul yapmak sonuna sadece –lar/-ler ekleyerek mümkün. Ne yazık ki Almancada bu kadar basit değil ve çok farklı şekillerde çoğulluk belirtilebilir. Aşağıdaki beş ipucu birçok çoğulu tahmin etmenize yardımcı olacaktır. Yalın haldeki çoğul isimler için harfitarif (artikel) her zaman diedir.

  1. –e çoğul eki: Tek heceli çoğu kelime çoğul eki olarak –e alır. Örneğin: das Brot-die Brote, das Spiel-die Spiele
  2. –er çoğul eki: Çoğu eril ve nötr isimler –er eki ile çoğul yapılır ve bazen “umlaut” (o-ö, u-ü, a-ä) değişiklikleri de oluşabilir. Örneğin: das Kind-die Kinder, der Mann-die Männer
  3. -n/-en çoğul eki: Çoğu dişil isim –n ya da –en ile çoğul yapılır ve “umlaut” değişikliğine uğramaz. Örneğin: “die Frau-die Frauen”, “die Kartoffel-die Kartoffeln”
  4. –s çoğul eki: Çoğu yabancı kökenli kelime –s eki ile çoğul yapılır. Örneğin: der Chef-die Chefs, der Job-die Jobs
  5. chen, -lein, -el, -er ile biten kelimeler genellikle çoğul eki almaz, sadece harfitarif değişikliğinden çoğul oldukları anlaşılır. Bazen “umlaut” eklendiği de olur. Örneğin: das Mädchen-die Mädchen, die Mutter-die Mütter, der Vater-die Väter
  6. –nen: -in ile biten dişil kelimeler –nen eki ile çoğul yapılır. Örneğin: “die Köchin- die Köchinnen “

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *